De Koffie Kenner

Dit is net het omgekeerde van de caffè lungo: de gewone hoeveelheid koffie voor een gewone espresso, maar met nog minder water. Je krijgt dus amper een half espressokopje pure cafeïne voorgeschoteld. Goed voor mensen die dringend aan een cafeïneshot toe zijn, maar weinig tijd en/of weinig dorst hebben. Berestraf, en vaak bitter van smaak. Voor de échte liefhebbers dus.

Praktisch gezien zet je dus een gewone espresso, maar laat je minder water door de espressomachine lopen en gebruik je de kleine kopjes.

Voor veel mensen is een echte espresso net iets te straf, zeker als ze geen melk of suiker toevoegen (iets wat in Italië trouwens bijna als heiligschennis wordt beschouwd: koffie moet je puur drinken).

Die mensen vragen in een koffiebar dan beter in plaats van de espresso de caffè lungo. Hier gaat het om dezelfde hoeveelheid koffie, maar geserveerd in een grotere kop met meer water. De espressomachine heeft dus gewoon iets meer water door de koffie heengestuwd, en het resultaat is een iets grotere hoeveelheid iets minder straffe koffie. Handig om weten, als die kleine kopjes je haren ten berge doen rijzen.

Vréselijk is het als je in een taverne of bistro een cappuccino bestelt, en dan de Vlaamse variant krijgt voorgeschoteld: een gewone kop koffie met een laag instantslagroom erover gespoten. Yuck !

De echte, Italiaanse cappuccino is dan ook behoorlijk wat anders. Eerst en vooral is de koffie geen gewone koffie, maar wel degelijk een espresso. Een echte barista (persoon die de espressomachine hanteert) gaat dan in een apart inox kannetje melk opschuimen met behulp van het stoompijpje van het espressoapparaat. Het resultaat is, als de barista enige vakkennis heeft tenminste, een mooi glad schuim zonder grote bellen. Dat schuim wordt dan vakkundig over de espresso heengegoten - vandaar dat een espresso in een klein kopje wordt geschonken, en een cappuccino in een grotere -, soms zelfs met een tekening tot gevolg. Eventueel kan er afgewerkt worden met een snuifje bittere cacaopoeder.

Een échte cappuccino wordt dus wel degelijk geproduceerd met een hels lawaai: de eerste stille stoompijp in een espressomachine moet blijkbaar nog uitgevonden worden.

Waar veel mensen moeite mee hebben, en een echte koffiekenner zich dan ook mateloos kan aan ergeren, is de terminologie van de verschillende soorten koffie. Dan heb ik het niet over de verschillende soorten koffiebonen (dat komt later wel aan bod) maar over de verschillende soorten koffiebereidingen.

De eenvoudigste is de espresso. Illy verwoordt de espresso als volgt:

Echte koffieliefhebbers verkiezen meestal de espresso-methode uit de vele manieren om koffie te zetten. Scheikunde en fysica worden er op wonderbaarlijke manier gecombineerd en halen een maximum aan smaak en aroma’s uit de koffie. Bij de bereiding van een espresso komen door de hoge druk zowel oplosbare, smaakmakende stoffen vrij, als onoplosbare deeltjes zoals vetten en colloïden die een espresso zijn aroma en body geven.

Het drinken van een kopje espresso is een unieke ervaring door de rijke smaak en aroma die hem onderscheiden van koffie die op een andere manier bereid werd.

Aroma en body zijn de twee eigenschappen die bijdragen tot de smaak van espressokoffie. Een espresso wordt verkregen door water onder hoge druk door de koffie te laten lopen. De maalgraad bepaalt de doorlooptijd. Het is aangewezen fijngemalen koffie te gebruiken om het water in ongeveer 25 seconden te laten doorlopen. Zo komen er meer oplosbare, smaakmakende stoffen vrij.

Een onmisbaar object in ons huis is de espressomachine. Niet dat ik nu voortdurend aan de koffie hang te leuteren, maar als ik dan koffie wil, moet het iets deftigs zijn. En ik hou nu eenmaal van een goeie latte met een stevige portie straffe espresso. Door het feit dat ik zoveel melk in de koffie wil, is gewone koffie vaak veel te slap.

Ik heb nog wel ergens in de kast een gewone koffiezet staan, en die komt alleen tevoorschijn als ik volk op de koffie heb en mijn arm espressomachientje het niet aankan. De smaak is dan ook behoorlijk anders, al hangt veel af van de soort koffie die je gebruikt natuurlijk.

Veel mensen denken dat de Senseo ook een espressomachine is, maar dan gaan ze voorbij aan het essentiële kenmerk van espresso: de hoge druk. Bij een espressomachine wordt het hete water met een hoge druk doorheen de koffie geperst, en dat geeft de koffie zijn specifieke smaak. De Senseo van Philips is een gewone koffiezet voor een à twee kopjes, en werkt dus niet met hoge druk. Het misverstand komt voornamelijk door de koffiepads: tot hiertoe werkte een gewone koffiezet met gemalen koffie en een filter, en waren de aparte servings alleen bestemd voor de espressomachines. Senseo werkt ook met het systeem van koffiepads: per kopje leg je een klein filtertje gevuld met koffie in de filterhouder, en die bevat net genoeg koffie voor één lekker kopje. Geen gepruts en gemors meer met losse koffie, geen gepieker over de juiste dosering: elk kopje Senseo smaakt net hetzelfde.

De meeste espressomachines hebben het voordeel dat je ook losse koffie kan gebruiken: er zit een tweede filter bij voor losse koffie. Ik geef toe, sinds ik de koffiepads van Kimbo heb gevonden, een lekkere Italiaanse koffie, hou ik me bij het gebruiksvriendelijke van de koffiepads. Individueel verpakt: misschien niet zo goed voor het milieu, maar tenminste geen smaakverlies.
Al kan die smaak natuurlijk niet op tegen het effect van de grote espressomachine boven in het kantoor: die maalt namelijk de koffie zelf.

Koffie is een warme drank die onder andere het oppeppende middel cafeïne bevat. Koffie wordt gemaakt van de gemalen gedroogde en geroosterde bonen van de koffieplant. Tijdens het roosteren (ook wel branden genoemd) ontstaan zo’n 700 verschillende stoffen. De bonen worden gemalen en ongemalen verkocht.

Op Wikipedia vind je een volledige pagina gewijd aan koffie.

Dit wordt het koffie blog van de Koffie Kenner.

Welkom !