De Koffie Kenner

Jacqmotte, het koffiemerk, maakte een mooie koffie-advertentie voor de lancering van Finest Selection.

Het is een combinatie geworden van koffievlekken en een Rorsach-test. Uiteraard vind je deze video al terug op YouTube.

De video werd geregisseerd door Robert Hales. Hmmm, een video met Rorsach-vlekken, Robert Hales - zegt de naam Crazy/Gnarls Barkley je iets?

Vandaag dit mooie verhaal gehoord van Mieke:

Een professor stond voor de klas om een les filosofie te geven. Hij had een aantal voorwerpen voor zich liggen. Toen de klas begon, nam hij zonder iets te zeggen de lege pot van de mayonaise en begon deze te vullen met golfballetjes. Toen deze hier helemaal mee gevuld was vroeg de professor aan zijn studenten of de pot nu helemaal vol was. Zij antwoordden van wel. Toen nam de professor een doos met kralen en kiepte deze in de pot. Hij schudde lichtjes met de pot en de kralen rolden tussen de open plekken tussen de golfballetjes. Weer vroeg de professor aan zijn studenten of de pot nu vol was. Ze gaven weer eenzelfde antwoord; ja, de pot is vol. De professor nam nu een doos met zand en kiepte dit zand in de pot met golfballetjes en kralen. Natuurlijk vulde het zand alle ruimte op tussen de golfballetjes en de kralen. Weer vroeg de professor aan zijn studenten of de pot nu vol was: de studenten antwoordden van wel. Van onder het bureau nam de professor nu twee koppen koffie en kiepte de hele inhoud van deze twee koppen koffie in de pot met golfballetjes, kralen en zand. De hele inhoud verdween in de pot. De koffie vulde de ruimte op tussen het zand. De studenten begonnen te lachen. “Nu”, zei de professor, “nu wil ik dat jullie deze pot zien als jullie eigen leven. Deze pot gevuld met golfballetjes, kralen, zand en koffie, stelt namelijk het leven van een mens voor.” “De golfballetjes zijn de belangrijke dingen in het leven: je familie, je kinderen, je geloof, je gezondheid en je favoriete bezigheden. Dingen die ervoor zorgen dat als er niets meer op de wereld was dan deze dingen, je leven toch gevuld zou zijn.” “De kralen zijn de andere dingen die belangrijk zijn. Je werk, je huis, je auto. Het zand, dat staat voor de kleine dingetjes die belangrijk voor je zijn.” “Als je het zand als eerste in de pot kiept en hem hiermee vult, is er geen plek meer voor de kralen of voor de golfballetjes. Datzelfde geldt ook voor je eigen leven. Als je al je tijd en energie aan de kleine dingetjes besteedt, dan kun je nooit meer ruimte hebben voor de dingen die belangrijk voor je zijn. Besteed aandacht aan de dingen die belangrijk voor je zijn. Speel bijvoorbeeld met je kinderen. Neem tijd voor een onderzoek voor je gezondheid zo nu en dan. Neem je partner mee uit eten. Doe nog iets leuks, er is altijd nog wel ergens tijd om het huis te poetsen of de prullenbak te repareren.” “Zorg eerst voor de golfballetjes, de dingen die echt het allerbelangrijkste voor je zijn. Stel je prioriteiten. De rest is maar zand.” Eén van de studenten steekt een vinger op en vraagt waar de twee koppen koffie in die pot dan voor zouden moeten staan. De professor lacht en zegt de student dat ze daarmee een heel goede vraag heeft gesteld. “Ik wilde daarmee alleen nog maar weer eens aangeven en bevestigen, dat, hoe vol je leven ook mag zijn, er is altijd wel een plekje om samen met een vriend of een dierbare een kopje koffie te drinken.”

Over koffie zijn er duizenden flauwe grapjes te vinden. Een kleine staalkaart:

Ober: “Wilt u uw koffie zwart?”
Blondje: “Welke andere kleuren heeft u?”

“Hoe roer jij je koffie?”, vraagt Jantje.
Moeder antwoordt: “Met mijn rechterhand.”
“Vreemd,” zegt Jantje, “volgens mij hoort het met een lepeltje.”

Mannen zijn als … koffie… de besten zijn rijk, warm en ze houden je de hele nacht wakker.

Een man komt een café binnen en bestelt een kop koffie zonder melk.
De ober vraagt hem vriendelijk: “De melk is op, meneer, mag het ook koffie zonder room zijn?”

Pim vraagt of Bea koffie wil. Bea: “Nee dank je, als ik koffie drink, kan ik niet slapen.”
Waarop Pim zegt: “Hé, da’s bij mij net andersom: als ik slaap, kan ik geen koffie drinken!”

Kennnen jullie nog koffie grappen?

Lungo is een klassieke maat, 13 à 18 cl. Er zijn verschillende manieren om een lungo te zetten. Voor B en NL is het de ‘normale’ afstelling. 7-tal gram koffie, gewone druk en 25 seconden doorloop. In buitenlandse, gespecialisseerde espressobars zetten ze veelal 1 of 2 espresso bovenop heet water. Een aangelegde koffie dus. Over smaken valt te twisten, maar ik denk dat veel buitenlandse ’specialisten’ toch verrast aan de smaakpapillen moeten vaststellen dat een goede ‘lungomelange’, vers gebrand, per shot gemalen en gezet volgens de regels van de kunst een pak beter smaakt dan de doppio bovenop heet water.
Zo geef ik je ook een toptip mee voor een goede americano (dubbel zo groot als een lungo). Dubbele filterbasket, dubbele shot, de gemalen koffie levelen en zeer lichtjes ‘tampen’ (=aandrukken) en dan de normale tijd laten doorlopen. Prachtige crema en een prima doordrinkkoffie!

Ik had graag wat meer info meegegeven over het cafeïnegehalte in espressokoffie.
Het is vrij moeilijk om te weten hoeveel caffeïne er in jouw favoriete espresso, lungo of latte zit.
Grosso modo komt het hier op neer.
Robusta bonen bevatten veel meer (al snel het dubbele) aan cafeïne dan een gemiddelde arabica. Binnenin de (meer populaire) arabicabonen heb je ook veel onderscheid. Indonesische Java bevoorbeeld is vrij hoog en Ethiopische Yergacheffe of Braziliaanse Santos heel laag.
Veelal kan je van de smaak van de boon afleiden hoeveel cafeïne de boon bevat. Vandaar dat de meeste mensen ook denken dat sterke espresso veel cafeïne bevat, want het zijn de sterkst smakende bonen die het hoogste gehalte aan cafeïne bevatten. Maar zoals bij de Yergacheffe zie je dat er ook uitzonderingen zijn.
Dan speelt ook het branden mee. Hoe langer je de bonen brand/roosterd hoe meer de cafeïne uit de boon verdwijnt. En toch krijgen we een sterkere smaak, dus zo zie je maar…
Dan is er natuurlijk, en vooral, de bereidingswijze. Bij espresso streven we een looptijd na van plus minus 25 seconden. In deze korte periode perst de machine het water door de koffie en krijgen we vooral het goede en lekkere, en zo weinig mogelijk van de vetten, bittere oliën en cafeïne mee.
Hou dus vooral de looptijd in de gaten en kijken welke bonen er in je blend zitten en laat best niet langer dan 30 seconden doorlopen. Let op dat je minstens een doorlooptijd van 20 seconden haalt echter, anders mis je smaak en krijg je die typische vrange en zure smaak die er in 99% van de Vlaamse horecazaken in de (kleine) espresso gedraaid worden.

(Van Rob,http://www.caffenation.be)

Als je alle wetenschappers die onderzoek doen naar koffie bij elkaar brengt, heb je een behoorlijk congrescentrum nodig. En een strak vergaderschema, anders wordt het chaos. Vergroot koffie de kans op een hartinfarct? Jazeker, zeggen sommigen op grond van gedegen onderzoek. Niet waar, beweren anderen even verantwoord. Is koffie goed tegen gal- en nierstenen, diabetes, astma en de ziektes van Alzheimer en Parkinson, zoals wel gesuggereerd wordt? Al even onduidelijk.

Gelukkig biedt de koffiewetenschap ook houvast. Geleerden zijn het er over eens dat je beter geen grote hoeveelheden ongefilterde koffie kunt drinken. Althans wanneer je bang bent voor een hart- of vaatziekte en hecht aan een laag cholesterolgehalte. Doe dan kalmpjes aan met Turkse en Scandinavische koffie, waarin de prut wordt meegekookt, en met koffie uit de cafetière, zo’n glazen pot waar je een zuiger doorheen moet duwen. Kies voor filterkoffie, dan is er niks aan de hand.

Dat zit zo. Koffie bevat olie met de bestanddelen cafestol en kahweol, die het cholesterolgehalte in het bloed doen stijgen. Sterker: er is in ons voedsel geen krachtiger cholesterolverhogend bestanddeel bekend dan cafestol. Doodgewone papieren huishoudfilters houden ze voor 100% tegen. Maar laat een groepje proefpersonen een maand lang dagelijks vier kopjes ongefilterde koffie uit de cafetière drinken, en hun cholesterolniveau zal stijgen met gemiddeld 0,13 mmol/l. Dat is niet veel, maar ook niet weinig.

De Finnen, zware koffiedrinkers, zijn de afgelopen jaren massaal overgestapt op gefilterde koffie. Berekend is dat daardoor hun cholesterolgehalte met gemiddeld bijna tien procent is gedaald en het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten met 20 procent. Ook oploskoffie is prima, evenals Senseo-koffie, met iedere portie zijn eigen papieren kussensloopje. Senseo bevat nauwelijks cafestol en kahweol. Omdat de Senseo-’pads’ vrij dun zijn, vereiste dat wel een speciaal soort filterpapier.

Wageningse onderzoekers hebben inmiddels vastgesteld dat sommige bedrijfsautomaten met dunne filterpapiertjes wèl koffie leveren met vrij wat cafestol en kahweol erin.

En espresso? Gen groot probleem. Er zit cafestol in, maar niet zoveel als in de cafetière-koffie. Waarschijnlijk blijft de meeste cafestol hangen in het koffiedik. Cafestol komt toch vooral in de vloeistof terecht als het water de deeltjes vrij kan omspoelen. Blijft over het bekendste bestanddeel van koffie: cafeïne. Dat is een oppepper en wordt vanouds vaak negatief geassocieerd met verslaving. Maar zoveel is er niet mee mis.

Natuurlijk, wie stopt met koffiedrinken kan een paar dagen last hebben van hoofdpijn en koffiejunks met een hoge bloeddruk en hartproblemen kunnen zich het beste beperken tot 4 à 5 kopjes per dag. Wie voor het slapengaan nog koffie drinkt blijft langer wakker en slaapt onrustiger. Talrijke studies bevestigen echter ook wat alle koffiedrinkers wel weten: een lekker kopje koffie vergroot de oplettendheid.

Cafeïne verhoogt de alertheid, leerprestaties en de reactiesnelheid. Volgens een recente studie van Wyatt JK et al. (2004) is het drinken van kleine frequente hoeveelheden koffie effectiever in het verhogen van de alertheid dan het consumeren van een grote hoeveelheid koffie aan het begin van de dag. In een dubbelblind placebogecontroleerd onderzoek , moesten 16 gezonde mannen ieder uur cafeïne of een placebo innemen. De mannen die cafeïne hadden gebruikt, presteerden beter bij cognitieve testen en hadden minder last van slaapaanvallen dan mannen die geen cafeïne hadden gebruikt.

Wetenschappers hebben verschillende theorieën om de alertheidverhogende werking van cafeïne te verklaren. De meesten zoeken het in het effect van cafeïne op adenosine, een lichaamseigen stof die als een natuurlijke slaappil fungeert. Cafeïne blokkeert de slaapopwekkende werking van adenosine, waardoor men wakker blijft. Bron: Reid TR. Cafeïne. In: National Geographic, januari 2005.

De smaak van de koffie wordt langzaam slechter, wanneer deze na het zetten nog langere tijd op een te hoge temperatuur wordt bewaard. De verslechtering van de smaak heeft vier oorzaken:

* door chemische omzetting van de koffie vindt er verzuring plaats;
* er ontsnappen vluchtige aromastoffen;
* er wordt nog steeds koffie geëxtraheerd uit de koffiedeeltjes die in het extract zweven;
* er verdampt water, waardoor de concentratie geëxtraheerde koffie toeneemt en de koffie dus sterker wordt.

De gezette koffie kan, afhankelijk van de bewaartemperatuur die op ca. 85 °C moet liggen, maximaal ½ uur bewaard worden zonder merkbaar kwaliteitsverlies.

Gemalen koffie is beperkt houdbaar. Wanneer de verpakking is geopend, is de koffie twee dagen houdbaar. De voorraadbussen moeten dus een zodanig volume hebben, dat ze na twee dagen leeg zijn en dat bijvullen noodzakelijk is. De degradatie van de koffie vindt plaats door de volgende oorzaken:

* er ontsnappen aromastoffen;
* de koffie wordt vaak bewaard in een omgeving met een te hoge temperatuur;
* de hoge luchtvochtigheid in de automaat versnelt de degradatie, doordat de koffie alvast begint te extraheren.

Het probleem van degradatie van de koffie doet zich niet voor bij oploskoffie. Deze is zeer lang houdbaar.

Koffie kan op verschillende manieren worden gezet:

Snelfiltermethode
Met behulp van een papieren koffiefilter in een houder die gevuld wordt met gemalen koffie, waar uit een theeketel bijna kokend (98°C) water opgeschonken wordt. Onder het filter staat een koffiekan, het liefst au bain marie. De meeste thuis gebruikte koffiezetters werken identiek maar daarbij wordt de koffie op een elektrisch plaatje warm gehouden.

Cafetière
Grof gemalen koffie in de glazen kan van de cafetière doen, heet water (95°-98°) erop gieten, omroeren en ca. 4 minuten laten trekken, daarna de kunststof filter naar beneden drukken. De koffie is klaar.

Moka express
Het bekende achthoekige espressozettertje dat je op het vuur zet. Onderin gaat water, dat door de druk die ontstaat tijdens het opwarmen door de koffie wordt geperst met ongeveer 1,5 bar en vervolgens in het opvangreservoir belandt. De zettijd hangt af van de grootte en varieert van 5 tot 10 minuten.

Percolator
De grof gemalen koffie zit in een filter bovenin de koffiepot, via een buisje wordt het kokende water naar bovenin de filter gestuurd waarna de dan getrokken koffie weer naar beneden loopt. Afhankelijk van de intensiteit van de warmtebron is dit een continuproces.

Espressomethode
Met een espressoautomaat. Hiervoor wordt zeer fijn gemalen, zwaar gebrande koffie gebruikt. Er wordt een metalen filter gebruikt en de koffie wordt gezet met kokend water onder hoge druk.

Turkse methode
Ook wel Griekse methode genoemd, welke ook veel voorkomt in Oost Europa. Zeer fijn gemalen koffiepoeder wordt in een klein pannetje kokend water gegooid, eventueel met suiker, en kort doorgekookt. Daarna wordt het pannetje van het vuur gehaald, en soms nog enkele malen teruggezet om nogmaals aan de kook te geraken. Daarna wordt de koffie gelijk in het kopje geschonken, nog voordat het bezonken is.

Met een Senseo-apparaat
Hier gaan speciale koffiepads met gemalen koffie in.

Met een capsuleapparaat
Onder andere van de merken: Nespresso en Illy. De apparaten maken gebruik van luchtdichte capsules die de koffie bevatten. Hierdoor is de koffie lang houdbaar en zeer makkelijk te zetten. De capsule wordt voor gebruik door de machine opengemaakt, waarna direct koffie wordt gezet met kokend water onder hoge druk. Espressokwaliteit is hierbij gemakkelijk te benaderen.

Koffiemachines voor grootverbruik
in kantines en op kantoren, gebruiken soms een vloeibaar koffie-extract. Maar steeds vaker een soort snelfiltermaleng (fresbrew),wat vergelijkbaar is met het thuis koffie zetten, alleen is dan wel elk kopje/bekertje vers gezet. Ook komen er veel machines voor die werken met instant koffie, het voordeel hiervan is dat de koffie veel sneller klaar is. De meeste machines gebruiken tegenwoordig voor de gewone koffie/espresso fresbrew en voor de ‘fundrinks’ (cappuccino, wienermelange enz.) instant koffie. Het allernieuwste op het gebied van koffie automaten is het gebruik van echte koffie bonen, ookwel Bean-2-Cup genoemd.Met de bean-2-cup methode kan echt de lekkerste koffie van espresso-kwaliteit gehaald worden, vaak ook in combinatie met de mogelijkheid tot het kiezen van een echte cappuccino.

Instantkoffie
in poedervorm. Ook wel vriesdroog genoemd. Komt vooral voor in Griekenland en wordt met koud water verwerkt tot frappé. Vrijwel alle soorten bestaan ook in varianten zonder cafeïne (decafé).

Afhankelijk van de koffiesoort ligt het cafeïnegehalte tussen 0,9 en 2,5 procent. Na het verwijderen van de cafeïne blijft er minder dan 0,1 procent over, het wettelijke maximum. Er zit dus inderdaad nog een beetje cafeïne in cafeïnevrije koffie, maar daar zul je wellicht niet wakker van liggen, tenzij je hypergevoelig bent voor cafeïne.

Cafeïne mag je gerust de meest gebruikte drug ter wereld noemen, want het zit in koffie, thee, cacao en wordt toegevoegd aan een aantal frisdranken. Het belangrijkste effect van cafeïne is een licht stimulerende werking op het centrale zenuwstelsel: je wordt alerter en kunt je beter concentreren. Cafeïne stimuleert ook het hart en de darmafscheiding, zet de bloedvaten uit en versterkt de samentrekkende beweging van de spieren, zodat ze minder snel vermoeid raken. De afbraaksnelheid van caféïne verschilt van mens tot mens. Als je regelmatig en veel koffie drinkt, breekt de cafeïne vlugger af dan bij mensen die af en toe een kopje drinken. Ook de individuele gevoeligheid voor cafeïne speelt een rol.

Cafeïne bestaat uit geurloze kristallen met een ietwat bittere smaak. Het verwijderen van cafeïne gebeurt bij de groene, nog ongebrande bonen, omdat zij hun smaak en aroma’s pas ontplooien tijdens het branden. Koffiebranders verwijderen niet zelf de cafeïne uit de bonen, maar laten dat over aan gespecialiseerde bedrijven. Ze kopen de cafeïnevrije bonen aan en branden ze zelf volgens hun smaak- en kwaliteitsnormen.

Er zijn drie methodes om cafeïne te verwijderen: door middel van water, oplosmiddelen en koolzuur. Bij de watermethode worden de groene bonen langdurig met water gespoeld, waardoor de cafeïne oplost in het water. De bonen worden met warme lucht gedroogd en met koude lucht gekoeld, waarna ze verder worden verwerkt.

Bij de tweede methode verwijderen oplosmiddelen de cafeïne. Daarvoor wordt dichloormethaan gebruikt of ethylacetaat, een natuurlijke component van fruit en groenten. De groene bonen worden vochtig gemaakt met water en gedurende een half uur in het oplosmiddel geweekt. Dat proces wordt enkele malen herhaald. Nadat de cafeïne is opgelost, wordt het oplosmiddel verwijderd. Vervolgens worden de bonen langdurig gestoomd om alle mogelijke resten van het oplosmiddel te verwijderen. Daarna worden de bonen gedroogd en gekoeld.

De derde methode is de superkritische koolzuurextractie. Superkritische stoffen combineren de eigenschappen van gas en vloeistof. Koolzuurgas wordt superkritisch rond 31 graden bij een druk van 73 atmosfeer en gedraagt zich dan als een oplosmiddel. De voorgeweekte koffiebonen komen in contact met het superkritische koolzuurgas, dat de cafeïne opneemt. De bonen worden vervolgens gedroogd en gekoeld. Het gebruikte koolzuurgas kan door een actieve koolfilter worden gestuurd om de cafeïne te verwijderen, zodat het opnieuw bruikbaar is.